İthalat politikası uygulamaları, maliye politikası uygulamalarına benzer şekilde mükellef beyanı üzerine çalışmaktadır. İşlem ve piyasa aktörlerinin sayısının çokluğu nedeniyle her işlemin denetlenmesi imkân dâhilinde değildir. Bu durum sonucunda seçici inceleme ve denetim yapılması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, işlemlerin bir ucunun ve diğer aktörlerinin ülke sınırları dışarısında olması, bunun yanında ilgili ülke makamlarının etkin işbirliğinden kaçınmaları izleme ve denetimi daha da güçleştirmekte veya imkânsız hale getirmektedir.
Bu çerçevede, kısıtlı kaynaklarla etkin bir izleme ve denetim yapma ihtiyacı bulunmaktadır. Bu projenin amacı, kısıtlı kaynakları en etkin şekilde kullanmayı sağlayacak olan riske dayalı denetim sistemi kurulmasıdır.
RDDS'nin amacı ithalatçıların, ithalat politikalarını etkisiz kılmaya yönelik eylemlerden kaçınmalarını sağlamak olup, RDDS ile tüm ithalat politikası araçları kapsamında yapılan işlemler, bu politikaları etkisiz kılmaya yönelik eylemler açısından izlenecek ve denetlenecektir.
RDDS, izlenen politikaları etkisiz kılmaya yönelik eylemlerin politika değişikliği yaparak veya yeni politikalar ihdas edilerek önlenmesi suretiyle alınabilecek önlemlere ilişkin faaliyetleri kapsamaktadır.
RDDS’nin iş süreçleri çerçevesinde veri toplama, risk değerlendirmesi, gözetim altına alma, denetim, denetim bildirimi, elektronik onay kaydının düzenlenmesi ve karar alma başlıkları altında ekte yer alan şemada gösterildiği üzere başlıca 6 ana faaliyet gerçekleştirilmektedir.
Veri Toplama: RDDS işlevlerini yürütebilmek için ihtiyaç duyulan menşe, ihracatçı, ithalatçı, ithal eşya, ithalat koşulları, dağıtım kanalları ve gerekli görülebilecek diğer hususlara ilişkin bilgilerin başlıca aşağıdaki kaynaklardan toplanması sağlanmaktadır;
- İthalatçı bilgi formu
- İhracatçı bilgi formu
- Gümrük XML mesajı
- İthalatçı işlem beyan formu
- Denetim bilgi formları
- İhbar\Şüphe bilgi formları
- Diğer olası kaynaklar
Risk Değerlendirmesi: RDDS kapsamında “risk” bir ithal işleminin, izlenmekte olan bir ithalat politikasını sistematik olarak etkisiz kılmaya yönelik bir unsur içermesi olasılığıdır. Risk değerlendirilmesi süreci, bir ithalat işlemine ait risk verilerini kullanarak o işlemin risk miktarını hesaplamaktadır. RDDS kapsamındaki eşyaya ilişkin toplanan veriler DTM İthalat Genel Müdürlüğünce risk değerlendirmesine tabi tutularak sayısallaştırılmakta ve sınıflandırılmaktadır. Gerekli hallerde, aynı anda çok sayıda riskli bulunan ithalat işlemleri arasından seçim yapılabilmesini teminen rastsallaştırma fonksiyonları da kullanılabilmektedir.
İzleme: İzleme iş süreci, RRDS kapsamında toplanan verilerin raporlanması işlerini içermektedir. İzleme iş sürecinde ihtiyaç duyulan rapor şekilleri politika bazında değişiklik gösterebileceği için raporlama şekillerinin dinamik bir yapıda olması sağlanmıştır
Denetim: RDDS kapsamında denetim iş süreci, ithalat işleminin denetime tabi tutulup tutulmamasına karar verilmesi, tabi tutulma kararı alınan işlem için ithalatçıya denetim yapılacağı bildiriminin yapılması ve denetimin yapılarak denetim raporunun hazırlanması işlerini kapsayan bir süreçtir Bu kapsamda:
- Belge Denetimi
- Sözlü Denetim
- Eşya Denetimi
- Üretim Denetimi
gibi denetim türleri uygulanmaktadır.